Kafkas Halklarının surgun tarihini birkac evrede ele almak mümkün

Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page

Kafkas Halklarının surgun tarihini birkac evrede ele almak mümkün.Ancak kaynaklar ilk toplu goc tarihini 1858 olarak gostermekte.1858'ten oncede 1822'de kucuk grupların goc ettigi soz konusu. 1822 yılında ozellikle Dagıstan' dan cok kücük gruplar geldi.Kitleler halinde ilk gocler ise,yukarıdada belirttigimiz gibi 1858 yılında basladı. Bu tarihte kzueyden gelenler(cogunlugunu adigeler olusturuyor)deniz yolunu kullanarak İstanbul ve Karadeniz kıyılarına indiler.Dogudan gelenler Dagıstanlılar ise ,kara yolunu tercih ederek Erzuruma ulastılar .1861 yılına kadar 150000 gocmen geldi .Ancak kayıtlarda bunların 50000 goc yollarında hayatını kaybettigi yer almaktadır. Aralık 1863 'te ise "büyük goc" basladı .Baslangıcta Abhaz kabilelerden 50 000 kisinin goc edecegi haber verilmisken ,1864 yasında goc edenlerin sayısı 300 000 aştı

Göc dalgası 14 nisan 1864 ten sonra iyice arttı.Bu tarih aynı zamanda özellikle Kuzey Kafkasyalıların nihai yenilgisininde tarihidir. Gelen gocmenler agırlıklı olarak Karadeniz kıyısındaki iskelere cıktı .Bunlar Trabzon,Sinop,Samsun,İstanbul,Giresun, Batum,Akcaabat,Fatsa,İnebolu,Ayancık,Varna ve Kostence idi.Gocmenlerin bir kısmı Karadenizin azgın dalgaları altında kaldı Örnegin donemin gazetesi Ceredei Havadisin bir haberinde soyle deniyor:"Kerc'ten gelmekte olan ticaret gemisi Eregli acıklarında batmıs ve gemideki 450 muhacirden 100 ü bogularak ölmüstür. Kimileride kagnıyla aylarca yolda perisan oldu.1864 yılının sadece mayıs ayında Akcaabat Kalesi ve Sarıdere'ye 25 000 cerkes göcmeni geldi.Samsundaki göcmen sayısı 40 000 i gecti.Cerks kaynaklar,buradaki durumunu soyle anlatıyor: "Hergun 120-150 gocmen ölüyordu.Ac kalanlar ,cocuklarının karınlarını doyurabilmek icin onları satıyolardıGeceleri mezrları acarak kefenleri alıyorlar ve cesetleri tekrar gömüyolardı.

Ölülerine ,hayatları pahasına da olsa savas alanında bırakmayacak kadar deger veren bir halk ,ölülerin kefenlerine muhtac bırakılarak onların kefenlerini calabilecek kadar alcaltılmıstı." Bu kıyamet günlerinde Cerkesleri gemisiyle Tuna nehri boyunca tasıyan Avusturyalı kaptanlar ,yol boyunca her yerin cerkes mezarlıklarıyla dolu olmasına dayanarak ,bu yola "Cerkes Mezarları yolu" adını takmıslardı. Bu donemde ozellikle Adigeler ,Ubıhlar ve Abhazlar göc etti..Ubıhların hemen hemen tamamı göc kervanına katıldı .1865 ve 1877 yılları arasında da göcler devam etti.Kayıtlar mayıs 1865 'te gelen 3 000 hane Cecen ile haziran 1867 de gelen 4 000 hane Abhaz ve 1873 te gelmis olan 3 500 hane degisik halklardan Kuzey Kafkasyalıların dısında ,göc olmadıgın belirtmektedir.1869 dan sonrada özellikle Dagıstanlıların geldigi görülüyordu. Bu dönemde gelen göcmen sayısının ise 80 binin üzerinde oldugu bilinmektedir.1874 ten itibaren göc dalgası yavasladı ve Osmanlı imparatorlugu göcleri düzenlemek icin kurdugu "muhacirin komisyonunu lagv etti" Bu donemde yaklasık 1 milyon insan Osmanlı imparatorlugu tarafından Balkanlar ,Anadolu ve Arabistan gibi cesitli yörelere kücük gruplar halinde yerlestirildi.Bu ise,Kafkasyalıların ikinci göcüne neden oldu.Osmanlı,1876 daki Bulgar isyanını bastırırken,Kafkasyalılardanda yararlandı.Bu nedenle Berlin Barıs Antlasmasının hükümlerinden biri,Kafkasyalıların Balkanlardan cekilmesiydi.Kafkas kökenliler yeniden Anadolu ,Ürdün ve diger yorelere iskan edildiler.Ve son derece farklı olan bu cografyalarda farklı iklimler nedeniyle yine kırıldılar.Kimi tarihciler ise göc baslamadan önce Osmanlı Devletinin 1860 'ta "Göcmen komisyonu" kurması,1862 de iskan yasaları hazırlasmasını öne sürerek sürgünün Ruslar ve Osmanlılar arasında önceden belirlendigini ileri sürmektedirler.

. Kafkasyalılar 3 üncü goclerini Kurtulus savası sırasında yasadılar.Kurtulus savası sırasında,Cerks Ethemin yanında yer aldıgı ,onu destekledigi düsünülen Manyas cevresindeki 14 köy halkı doguya sürgün edildi.(Kimi kaynaklar da bu sürgünün Kafkas asıllı Rauf Orbay,Hunc Ali Said Pasa gibi leri gelenlerin girisimiyle ,kimi kaynaklarda ise ,24 temmuz 1923 te imzalanan Lozan antasmasının savas sucları nedeniyle:a)Kimse idam edilmeyecektir, b)Genel af ilan edilecektir maddesi nedeniyle durduruldugu yer almakta.) Kafkas kökenli halklar ,yakın tarihte ise Filistin -İsrail Savasında Golan tepelerinin İsrailin eline gecmesiyle yeni bir göc yasadı.Bu savas sırasında da bir miktar Kafkas kökenli bu toprakları terk etmek zorunda kaldı.Günümüzde dünyanın 40 a yakın ülkesinde Kafkas kökenli insanlar yasıyor.En cok da Türkiye' de.