|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
Cerkeslerde Dügün vede Evlilik
Cerkesler Turkiyede yasayan bir cok kesime göre kadın erkek
iliskisinde daha genis bir hosgörüye sahiptir.Besikkertmesi ,söz kesme yoktur.Görücü
usuluyle evlenmeye hemen hemen hic rastlanmaz .Gencler birbirlerini tanıyarak,severek
evlenirler.Gencler arasında yapılan ve “zekes” adı verilen toplantılarda kızlar
ve erkekler bir arada bulunur.Birbirlerini daha yakından tanırlar.Konusur,oyunlar
oynar,flört(kashenlik) ederler.Birazda bu nedenle olsa gerek Cerkeslerde bosanmak büyük
bir toplumsal ayıptır ve cok az yasanır.Özellikle erkekler erken evlenmezler. Ortalama
bir evlilik yasından söz etmek gerekirse bunun 25-30 arası oldugu söylenebilir.
Cerkeslerde evlilik saygı uyandıran ,mutluluk nedeni olan bir
kurumdur.Evlilik kurumu büyük bir dügünle kurulur ve bu dügüne büyük onem verilir
.Bu nedenle Cerkeslerde evlenme torenleride bir kurallar manzumesidir.İster kacırma
yoluyla ister se normal sekilde olsun ,evlenmelerde mutlaka dügün yapılır.Akraba
evliliginin olmadıgı Cerkeslerde bir evlilik icin iki düsün yapılır birisi “Gelin
getirme dügünü” digeride “ Gelin cıkarma dügünü” dür
Gelin getirme dügününe, evlenme dügünüde denir.Bu dügünde ilginc olan nokta dügüne damadı ve gelinin katılmamasıdır.Dmadın babasıda bu dügünde bulunamaz.Dmat dügün sırasında ve ondan sonraki günlerde bir arkadasının evinde misafir kalır.Gelinde geli odasında bekler.Dmat ,evine geceleri gixlice gider,yine sabah erkenden kimseye görünmeden cıkar.Bu Durum bir müddet boyle devam eder.Dügünü “hatyakoe” denilen bir yonetici idare eder.Oynacak kızı ve delikanlıyı ,o cagırır.Her sey bu duzen vede disiplin icinde gider.Dügünlerin vazgecilmez Müzik aletleri mızıka ,akerdeon ve tempo tutmaya yarayan tahtadan aletlerdir.Bu dügünlerde erkekler vede kızlar asırı hareketkerde bulunmazlar.Dans figürlerinde gösterise gidilmez.İncelik , Ustalık ve estetik esastır..
Gelin cıkarma dügünü ,Cerkesler dısındaki toplumlarda
görülmeyen bir gelenektir .Cerkesler de dügün yapıldıktan sonra gelin hemen evin bir
parcası olmaz.Gelin,bir misafir gibi ,hic bir is gördürülmeden gelin odasında aylarca
agırlanır.Yemegi verilir.Gelin ,bu sürede hic yalnız bırakılmaz .Köyün kızları
gelinleri gelip onu ziyaret ederler.Hediyeler ,yiyecekler getirirler,yeni gelini
eglendirirler.Yani bu dönem ,evde yasanan bir cesit balayı donemi gibidir.Bu sure icinde
damat ,sadece geceleri eve gizlice sabah erken saatte kimseye görünmeden evden cıkar .
Gelinin evin bir parcası olması da yeni bir dügün gerektirir.İste bu dügüne
“Gelin cıkarma dügünü” Denir.Bu dügünde gelin getirme dügünü gibi
yapılır.Yani evlilik icin iki dügün yapılır.Ancak ,bu Dügünden sonra gelinin zor
günleri baslar.Artık balayı bitmistir ve evin tüm isleri gelin tarafından yapılır.
Cerkeslerde kız kacırmanında yaygın oldugu soylenir.Ancak
Cerkeslerdeki kız kacırma eylemi bir anlamda danısıklı donüs diyebilecegimiz
türdendir.Cünkü kacırmada zorla basvurulmaz.Kız kacırılacaksa erkegin ailesi
kızın ailesinden birisini mutlaka haberdar etmek zorundadır.Ayrıca kızı Kacırmaya
damat adayının gitme zorunluluguda yoktur.Damadıb bir arkadası bu gorevi yerine
getirebilir.Kacirilan gelin adayı damatın yakın bir akrabasına teslim edilir.Kacırma
olayından sonra ise ,devreye yaslılar girer.İki aile arasında anlasma saglandıktan
sonra dügün yapılır.